Podczas wizyty można było poznać doświadczenia włoskie z zakresu systemu współpracy instytucji ekonomii społecznej z administracją publiczną i korzyści płynących z zaangażowania samorządów we wsparcie tego sektora. Choć niektórym z przedstawicieli władz trudno było w to uwierzyć, usłyszeliśmy również o zyskach finansowych jakie ów obszar gospodarki przynosi. Ciekawe były tematy dotyczące wymiaru lokalnego oraz zakorzenienia spółdzielni i przedsiębiorstw w środowisku lokalnym, poczuciu obywatelskości i wrażliwości społecznej, a także zagadnienia dotyczące banków etycznych.

Kraina mlekiem i miodem płynąca

Położony w południowo-zachodniej części Alp region Trento z bardzo silnym sektorem ekonomii społecznej, zwłaszcza w jego stolicy – Trydencie jest najlepiej rozwiniętym gospodarczo we Włoszech. Rozwinięta przedsiębiorczość społeczna i spółdzielczość sprawiły, że o udział w budowaniu koncepcji funduszu pożyczkowo-poręczeniowego poproszeni zostali właśnie specjaliści z północy Italii. Tam podobna inicjatywa pojawiła się już w latach 80. Na początku fundusz obsługiwał podmioty ekonomii społecznej jedynie w prowincji, dzisiaj ma zasięg krajowy, a jednym z jego udziałowców jest Narodowy Bank Włoski. W tym samym czasie, jako odpowiedź na kryzys zaczęto zakładać spółdzielnie socjalne. Obsługują one niemal cały sektor społeczny, będąc bardziej elastycznymi i konkurencyjnymi w stosunku do instytucji publicznych. Jak mówili sami goście – „świadczą usługi w całym cyklu życia człowieka” od żłobków, po domy opieki dla osób starszych. Zajmują się również reintegracją zawodową osób z tak zwanego wykluczenia społecznego. To właśnie na przykładzie włoskich spółdzielni typu B powstała polska ustawa o spółdzielniach socjalnych.

Refleksje

Na wszystkich spotkaniach podkreślano, jak ważne jest stworzenie odpowiedniego środowiska do rozwoju ekonomii społecznej oraz podniesienie kompetencji w tym zakresie. Narzędziem ku temu ma być między innymi fundusz ekonomii społecznej i włącznie się do niego samorządów. „Myślę, że Włosi przekonali nieprzekonanych o tym jak w budowaniu kapitału, zarówno społecznego jak i gospodarczego, istotna jest ekonomia społeczna i odpowiedzialność samorządów za jej rozwój”- podsumowała koordynatorka projektu Małgorzata Bobryk. Nikt nie ma wątpliwości - inwestycje w społeczeństwo naszego regionu opłacą się najbardziej.

Wizytę Paolo Tonelli z Zarządu Federazione Trentina della Cooperazione (Trydenckiej Federacji Spółdzielczości skupiającej ponad 500 spółdzielni) oraz Paolo Campagnano z przedsiębiorstwa społecznego The Hub Rovereto w dniach 16-18 stycznia 2012 r. zorganizował Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych w partnerstwie ze Starostwem Powiatowym w Łomży w ramach projektu „Fundusz Pożyczkowo-Poręczeniowy jako narzędzie zapewnienia trwałości instytucji ekonomii społecznej” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.